Dụng cụ trà không thể thiếu của người thưởng trà chuyên nghiệp

Thưởng trà chuyên nghiệp cần những dụng cụ gì?

Văn hóa thưởng trà từ lâu đã trở thành truyền thống của nhiều quốc gia trên thế giới, đặc biệt là phương Đông. Đi kèm với đó là sự biến chuyển ngày một cầu kỳ hơn của dụng cụ pha trà qua các thời đại. Với những ai từng thưởng trà hoặc tìm hiểu về nghệ thuật trà thì những vật dụng này cũng không còn quá xa lạ, nhưng xoay quanh đó còn có những thông tin thú vị khác nữa. Hãy cùng Vương Trà tìm hiểu thêm về những dụng cụ pha trà cầu kỳ này nhé.

dung-cu-uong-tra

Một bộ dụng cụ uống trà cơ bản cần phải có gồm: ấm trà, chén tống, chén quân, khay trà, hủ đựng trà, xúc trà, kháo trà và bộ dụng cụ gắp.

1. Ấm trà.

Một ấm pha trà tốt cần có hai tiêu chuẩn sau: 1.- Vỏ ấm phải cứng, dùng ngón tay gõ nhẹ vào thành ấm nghe boong boong càng trong càng quý; 2.- Nắp ấm phải kín, thử bằng cách đổ ¾ nước vào ấm rồi đậy nắp lại (tay ghì giữ nắp ấm cho chặt) và nghiêng vòi nếu nước không chảy ra thì nắp ấm kín. Vỏ càng cứng càng ít thẩm thấu và nắp càng kín càng ít thoát hơi nước, có như vậy trà mới ấm lâu và ít bay thoát hương vị.

Ấm trà có hai loại: ấm có lưu hương và ấm không lưu hương.

am-tu-sa-nghi-hung
Ấm tử sa Nghi Hưng

Ấm không lưu hương sau khi uống rửa sạch thì sẽ không còn lưu lại hương trà hoặc chỉ lưu lại rất ít hương trà. Chất liệu của ấm được làm từ gốm sứ, thủy tinh hoặc kim loại.

Ấm lưu hương thường được làm bằng đất nung, sơ mộc và uống trà xong không cần phải rửa ấm, men trà sẽ ngày càng dày, càng bóng sau nhiều lần sử dụng. Ấm trà lưu hương được dùng càng lâu sẽ càng quý.

Nếu như bạn là người muốn thưởng thức hương thơm của trà thì nên sử dụng ấm lưu hương. Sau mỗi lần uống thì hương thơm của trà vẫn sẽ còn lưu lại trong ấm, càng uống trà nhiều thì hương thơm của trà lưu lại càng đậm, càng lâu.

Ngoài ra ấm trà còn được phân chia theo số lượng người thưởng trà như độc ấm dành cho một người, song ấm dành cho hai người, quần ấm dành cho nhiều người. Nói chung là tùy số lượng người mà chọn ấm cho phù hợp, mỗi lần rót cho mỗi người đủ hai chén là hợp lý.

Khi nói đến ấm pha trà, người Việt hiện thời nhớ ngay câu: “Thứ nhất Thế Đức gan gà, thứ nhì Lưu Bội, thứ ba Mạnh Thần” trong Vang Bóng Một Thời của Nguyễn Tuân. Nhưng ít người biết thực ra ba loại này là ba chủng loại của ấm Nghi Hưng, thích hợp dùng cho những loại trà đã oxy-hóa nhiều như trà ô long, hồng trà; không nên dùng cho trà xanh hay trà trắng.

am-su-canh-duc
Ấm sứ Cảnh Đức

Nên chọn ấm pha trà như thế nào?

Tùy vào nhu cầu của người thưởng trà, từ đó sẽ có sự lựa chọn chính xác nhất. Nhưng tốt nhất nên lựa chọn ấm có dung tích vừa phải, không quá lớn, hình dáng đơn giản, dễ pha. Ấm trơn hoặc ấm hình kỷ hà, trang trí nhã nhặn, điểm vài chữ viết… là tiện nhất. Nếu thực sự muốn dùng ấm vào mục đích uống trà, nên kiếm những kiểu đơn giản, miệng rộng thân bè để dễ châm và thay bã trà. Những dáng ấm lạ lùng, kiểu cách thường được để chưng hơn là để sử dụng.

Ấm trà loại đất nung mới mua về không dùng pha trà uống ngay vì còn mùi của đất ảnh hưởng đến hương vị trà. Để khử mùi tanh của đất, người ta cho ấm vào trong một nồi nước đun sôi, sau đó cho trà vào trong ấm tiếp tục đun sôi 5 – 10 phút. Người kỹ tính còn cho trà vào nấu trong 2 3 tiếng đồng hồ để trà thấm vào những khí khổng bên trong thân ấm khiến ấm sậm màu hơn và lưu lại hương trà. Các “chuyên gia Trà” nói là nếu như định chọn ấm để dùng cho loại trà ngon thì không nên tôi ấm bằng trà thường mà phải dùng trà cùng loại vì mặt trong ấm sẽ nhiễm mùi và ảnh hưởng đến trà sau này.

Nếu có điều kiện chúng ta nên lựa chọn ấm Tử Sa, nếu không có thể sử dụng ấm gốm Bát Tràng hoặc ấm sành sứ.

Ấm sành sứ, ấm Bát Tràng được khuyên dùng để uống các loại trà xanh, còn các loại trà lên men như Ô Long, Hồng trà thì nên dùng ấm Tử Sa.

2. Chén trà.

Có hai loại chén khác nhau: Chén tống và chén quân.

– Chén tống hay còn được gọi là chén chuyên, là một loại chén to dùng để chuyên trà từ ấm ra và rót vào các chén quân để uống.

Chén tống hình dạng cao và thuôn. Người xưa cho rằng, chữ tống ở đây là cách đọc trại của chữ tướng trong dân gian. Sử dụng chén tống trong pha trà giúp nước trà được trộn đều trước khi rót ra các chén quân, tránh được chén đậm, chén nhạt. Nhiều người còn rót nước sôi vào chén tống trước, rồi mới đổ vào ấm trà để giảm nhiệt độ nước khi pha các dòng trà xanh.

Dung tích chén tống nên lựa chọn theo dung tích của ấm, nên chọn chén tống thủy tinh hoặc trắng sứ để dễ quan sát màu nước trà.

– Chén quân là chén dùng để uống trà. Chén quân cần phải lựa chọn sao cho phù hợp với màu của ấm trà để đảm bảo sự đồng bộ.

Chén uống trà phải phù hợp với từng loại trà, hợp với mùa với thời tiết. Mùa Hạ người ta thường dùng chén có miệng nở rộng, thành chén mỏng, thấp, để nước trà mau nguội mà dễ dùng với thời tiết nóng. Chén đông ẩm có miệng kín, thành cao, sâu lòng, xương sứ dày giúp giữ nhiệt lâu hơn. Chén quân được ưa thích là loại chén hạt mít (giống như hạt mít cắt làm đôi).

am-dat-nghi-hung

Người xưa có câu “ấm đất Nghi Hưng, chén sứ Cảnh Đức”; nói chén uống trà là phải nói đến Cảnh Đức Trấn. Sứ Cảnh Đức đặc sắc ở điểm có lớp men ngọc nhiều màu và men ngọc bích, men chén mỏng và nhẹ, tiếng gõ vang trong và ngân rất dài. Đặc điểm này làm chén uống trà khiến trà trở nên tươi ngon hơn.

Còn có một loại chén khác có tên gọi là chén thưởng hương: Chén thưởng hương được thiết kế với hình trụ dài, khi sử dụng thì hơi nóng của nước sẽ đưa hương chè quyện vào lòng chén giúp người dùng thưởng thức được hương trà lâu và đậm hơn.

3.Khay trà.

Tuy không đụng chạm trực tiếp gì đến trà nhưng khay trà góp một phần trong thú chơi trà.Khay trà dùng để lót đựng ấm chén trà và các đồ dùng khi pha trà.

Khay trà thường được làm từ chất liệu gỗ, tre, đất nung, đá, sơn mài, kim loại…. Tùy vào phong cách bài trí, sở thích khác nhau mà lựa chọn khay trà cho phù hợp. Lưu ý là nên chọn khay trà đơn giản, dễ dàng vệ sinh, lau rửa…. hài hòa với ấm chén đặt trên khay.

khay-tra

4. Phễu lọc trà.

Phễu lọc trà sử dụng kết hợp với chén tống dùng để lọc nước trà, loại bỏ cặn giúp nước trà tron hơn.

Phần quan trọng nhất của phễu lọc trà đó là phần lưới lọc được làm bằng tơ hoặc sợi kim loại. Lưới lọc có các lỗ nhỏ giúp giữ lại các sợi trà và bụi bẩn trong trà.

Phễu lọc trà cần được lựa chọn phù hợp với chén tống, vừa kít miệng chén.

5. Hũ đựng trà.

Hũ đựng phải có tiêu chuẩn khắt khe về độ kín, không để lọt không khí bên ngoài vào để làm mất đi hương thơm của trà đồng thời ảnh hưởng đến chất lượng trà.  Hũ đựng trà phải đảm bảo hạn chế được ánh sáng mặt trời chiếu trực tiếp vào trà, làm mất đi hương vị.

Hũ đựng trà có thể làm bằng gốm sứ, cầu kỳ hơn thì là đất nung, thong thường hơn thì bằng nhôm, thiếc, thủy tinh….

hop-dung-tra

6. Thuyền trà.

Trong các trà cụ trên bàn trà đạo, không thể không nhắc tới chiếc thuyền trà. Một trà cụ dùng để ngâm tráng chén trà hoặc dưỡng ấm trà. Chiếc bàn trà đạo của bạn sẽ trở nên sinh động hơn với trà cụ độc đáo này.

Thuyền trà dùng đựng nước sôi để vệ sinh và làm nóng các các dụng cụ (ấm, chén, tống…) trước khi pha trà, đồng thời bỏ nước tráng trà và bả trà sau khi dùng xong.

Thuyền ấm chén trà có thể làm từ nhiều chất liệu khác nhau. Có thể bằng gốm đất nung, tráng men hoặc không tráng men. Hoặc cao cấp hơn là bằng gốm tử sa Nghi Hưng. Hiện đại hơn nó có thể hóa thân thành nồi luộc chén trên chiếc bàn trà điện đa năng.

7. Dụng cụ gắp.

dung-cu-gap

Bộ trà cụ gồm có:

– Muỗng: Dùng đề xúc trà ra khỏi hũ, hộp đựng trà.

– Phễu: Phễu sử dụng để kê trên miệng ấm trà để khi cho trà từ muỗng vào sẽ không bị rơi trà ra ngoài.

– Kẹp: Kẹp sử dụng để gắp chén khi luộc, tráng, gắp bã trà…

– Thìa: Thìa dùng để gạt chè hoặc gạt bã chè

– Que nhỏ: Dùng để thông vòi ấm ché nếu bị tắc.

Có bộ còn có thêm chiếc lót ly.

Bộ dụng cụ pha trà trên được đựng trong một lọ đựng trà cụ gọn gàng.

8. Trà cụ khác.

Các trà cụ khác bao gồm ấm nấu nước pha trà (có thể sử dụng ấm bằng kim loại, sứ hoặc ấm điện), ống đựng các vật dụng nhỏ, lọc trà, khăn lau,…

Trên đây là một số thông tin cơ bản về Trà Cụ, bạn có thể ghé thăm chuyện mục Trà cụ để chọn mua những dụng cụ cần thiết cho việc thưởng trà chất lượng cao với mẫu mã đa dạng.

Nguồn: Vương Trà Tân Cương

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Scroll Up